"Διαλεκτική Εικόνας και Λόγου στην Ελληνική Γελοιογραφία"

Μέσω ποιού μηχανισμού πηγάζει το γέλιο και η σάτυρα στη γελοιογραφία; Ποιός ο ρόλος της διάδρασης σκίτσου και λόγου στη διαμόρφωση τού γελοιογραφικού μηνύματος; Η γελοιογραφία αποτελεί ένα είδος τέχνης που πηγάζει, εμπνέεται και σχολιάζει την καθημερινή ζωή σε όλες της τις εκφάνσεις. Στόχος της είναι ο σχολιασμός των εκάστοτε θεμάτων της επικαιρότητας, με τρόπο οικονομικό και ανατρεπτικό. ‘Εχει δηλαδή έντονα πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό χαρακτήρα. Η συγκεκριμένη μελέτη στοχεύει στην ανάλυση – για πρώτη φορά διεθνώς – της διαλεκτικής σχέσης εικόνας και λόγου στο γελοιογραφικό είδος. Εστιάζει σε αντιπροσωπευτικές δημιουργίες Ελλήνων Γελοιογράφων, με στόχο τη διερεύνηση των σημασιολογικών σχέσεων μεταξύ σκίτσου και λόγου και των λογικών συμπερασμών που λαμβάνουν χώρα κατά την κατανόηση (και παραγωγή) της διάδρασης αυτής.

 Χρησιμοποιώντας το  COSMOROE, ένα νέο, θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης σημασιολογικών σχέσεων εικόνας και λόγου σε πολυμεσικά αρχεία (Pastra 2008), μελετούνται τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά της γελοιογραφίας ως πολυμεσικό είδος έκφρασης. Η ανάλυση επισημειώνεται συστηματικά με τη χρήση υπολογιστικού εργαλείου και  αποθηκεύεται μαζί με τις αντίστοιχες γελοιογραφίες σε βάση δεδομένων. Τελικό αποτέλεσμα της μελέτης θα είναι ένα ψηφιακό, διαδραστικό βιβλίο που θα αναλύει πώς αναδύεται το γελοιογραφικό μήνυμα μέσα από τη διαλεκτική εικόνας και λόγου. Επίσης, ο διαδικτυακός τόπος θα προσφέρει δυνατότητα αναζήτησης γελοιογραφιών μέσα από τη βάση δεδομένων με τις επισημειωμένες γελοιογραφίες. Η αναζήτηση θα μπορεί να γίνει μέσω λέξης/φράσης κλειδί που θα αφορά στο περιεχόμενο των γελοιογραφιών που θέλει να δει ο ενδιαφερόμενος ή μέσω επιλογής σημασιολογικής σχέσης για την οποία ο ενδιαφερόμενος θα θέλει να δει παραδείγματα.

Η προτεινόμενη μελέτη εστιάζει στην ελληνική γελοιογραφία, μελετώντας για πρώτη φορά, όχι την ιστορική εξέλιξη του είδους στον ελληνικό χώρο, αλλά το βασικό σημασιολογικό μηχανισμό συνδυασμού εικόνας και λόγου μέσω του οποίου αναδύεται η «μαγεία» τού γελοιογραφικού μηνύματος. Μέσα από τη μελέτη θα προκύψει μία σειρά συμπερασμάτων που αφορούν στις τεχνικές συνδυασμού γλώσσας και εικόνας από διαφορετικούς ‘Ελληνες δημιουργούς, ανά θεματική κατηγορία και σε σύγκριση με άλλα πολυμεσικά είδη. Πέρα από την εμφανή συμβολή της μελέτης αυτής στο χώρο του πολιτισμού και της επιστήμης, η μελέτη φιλοδοξεί  -μέσα από την ανάλυση του σημασιολογικού παιχνιδιού εικόνας και λόγου σε ένα προσφιλές είδος τέχνης- να προσφέρει στο ελληνικό κοινό εφόδια για κριτική πρόσληψη και δημιουργία πολυμεσικών μηνυμάτων.